april 1890

 

 

Aflevering 33

Het stakingsjaar 1890.

Nadat vanaf eind februari een aantal stakingen in de veengebieden van onder meer Groningen en Drenthe waren uitgebroken gebeurde in Friesland in april 1890 hetzelfde. ‘De stakers in de venen van Beets zouden, zoo de veenbazen den 21sten april niet toegaven aan den eisch om tien cents verhooging met de f 1,- liggeld per dag, deze eisch veranderen in 20 cents verhooging. Ook in de venen van Tijnje en Terwijspel brak een werkstaking uit. Bij Beets hadden verschillende vergaderingen in de open lucht plaats. Op eene ervan spraken Stienstra en Domela Nieuwenhuis. Maandag 21 april brak in de veenderij Westhoek in Weststellingwerf een werkstaking uit. Politie en marechaussee waren tegenwoordig. Toen duurde de werkstaking te Beets, waaraan niet minder dan 1500 man deelnamen, nog altijd voort. Nooit had men in Friesland zo'n werkstaking gezien. Recht voor Allen wekte krachtig op tot steun, opdat de stakers het konden volhouden. Maandag 28 april werd een appel gehouden, waarna de menigte werd toegesproken door Domela Nieuwenhuis en van Zinderen Bakker. In de venen te Weststellingwerf werden de stakers toegesproken door van Emmenes en Toon Wever. In mei eindigde deze staking. De arbeiders eischten 90 cents, de kleine veenbazen gaven het erbij nog denzelfden dag, en de groote gaven 85 cents per M/2.’ De staking te Beets eindigde ongeveer tezelfdertijd. Volgens het socialistische dagblad Recht voor allen liep deze op een mislukking uit door de inspanningen van het Nederlands Werkliedenverbond ‘Patrimonium’. Dit verbond was gebaseerd op christelijke normen en waarden, waaronder het uitgangspunt dat er geen onoverbrugbare tegenstelling bestond tussen werkgevers en werknemers. Derhalve was het mogelijk dat niet-werklieden buitengewoon lid werden.

Bronnen: B. Bymholt, Geschiedenis der arbeidersbeweging in Nederland. Deel II, blz. 627 e.v. en www.inghist.nl/Onderzoek/Projecten/Socialezekerheid/instellingen_en_personen/show/PatrimoniumafdAdam.

Reacties:

De link naar het Instituut voor Nederlandse Geschiedenis werkt niet. de prefix http ontbreekt in de url

Kees Hoogakker (01-04-2010)


  • Deze pagina maakt deel uit van Friesland Zoals Het Was, Internetmagazine van Tresoar. Bekijk hier de aflevering van deze maand.
  • Heeft u een foto of ander materiaal bij bovenstaand bericht dan kunt u die (gescand) als bijlage bij een email sturen aan de webmaster. Alléén foto's waarop geen copyright berust worden op de site geplaatst.
  • Heeft u een aanvulling op bovenstaand bericht of anderszins commentaar erop, dan kunt u onderstaande formulier invullen. Uw commentaar wordt na goedkeuring van een medewerker van Tresoar op de website geplaatst en kan dan ook door andere bezoekers worden gelezen.
    Indien u de twee onderstaande hokjes aanvinkt wordt uw naam en email adres bij uw commentaar geplaatst. Mocht u dit niet wensen zorg er dan voor dat beide hokjes niet aangevinkt zijn.

Naam:

Woonplaats:
E-Mailadres:
Toon uw naam bij uw commentaar
Toon uw e-mail bij uw commentaar
Commentaar (max. 1.000 karakters)
karakters over