september 1939

 

 

Aflevering 26

Kalme stemming in de stad
Bron: Leeuwarder Courant, 1 september 1939
Onmiddellijk nadat Hitler zijn rede had uitgesproken namen wij een kijkje in de stad. Oogenschijnlijk neemt de bevolking den toestand nogal kalm op. De straten vertoonen bijna het gewone Vrijdagsbeeld. De militairen, die enkele dagen lang hun stempel op het stadsbeeld zetten, zijn verdwenen zoodat de hoofdstraten er zeer kalm uitzagen. ’t Is niet zoo druk als andere vrijdagen.

Reacties: 0
Trouwen bij nacht en ontij
Bron: Harlinger Courant, 1 september 1939
In den nacht van maandag op dinsdag j.l. werden ook te Harlingen twee mobilisatiehuwelijken gesloten. De pasgetrouwde paartjes worden toegesproken door den ambtenaar van den burgerlijken stand.

Reacties: 0
Opruiing in Dokkum?
Bron: Archief Commissaris der Koningin (1923-1961), inv.nr. 400
Op maandag vier september 1900 negenendertig is (…..) een onderzoek ingesteld naar vermoedelijke opruiing, welke zondag 3 september 1939 gepleegd zou zijn door den predikant J.W.B. Cohen alhier, in de morgen-godsdienstoefening, gehouden in de Nederlandsch-hervormde kerk aan de Markt alhier.
Reacties: 0
Yn slimme tiden
Bron: It Heitelân, septimber 1939
Né, earlik sein, hiene wy net tocht, det it der den dochs fen komme scoe. It is wier, de loft biroun ho langer ho mear, mar ho faek wier it al net bard, det de wyn ûnder de boi kaem en de geile tongerloften weiwaerden yn it blau fen ‘e himel?
Reacties: 0
Mobilisaasjehumor
Bron: It Heitelân, septimber 1939
Sersjant: ‘Hwerom riere jy sa yn det sop, Joosten?’
Soldaet: ‘Omdet der oars net as bonken yn binne.’
Sersjant: ‘Soa, ha jy den wol ris in kou sûnder bonken sjoen?’
Soldaet: ‘Né, mar ek nea ien sûnder fleis?’
Reacties: 0
Damclub Makkum moet leden missen maar krijgt er nieuwe voor terug
Bron: Leeuwarder Courant, 29 september 1939
Makkum, 28 september. Door de damclub OKK alhier werd hedenavond de eerste ledenvergadering gehouden.
Ten gevolge van de mobilisatie waren verschillende leden afwezig. Men had de militairen uit Makkum en omstreken uitgenoodigd om aan deze vergadering deel te nemen. Een 4-tal nieuwe leden gaf zich op. De militairen zullen in de gelegenheid gesteld worden mee te spelen voor den bond en ook mee te dingen naar de prijzen (...)
Voor meer sportnieuws klik op lees meer.
Reacties: 0
Pamflettenregen
Bron: Archief Gerechtshof 1838-1939, inv.nr. 768, dossier 25
Evert Stoker, oud 20 jaar, van beroep koperslager, wonende te Oosterwolde, no. 83, die verklaarde: ‘Hedenmorgen, 29 september 1939, omstreeks 7 uur vond ik in het land achter ons huis een paar biljetjes, waarop in een vreemde taal mededeelingen voorkwamen. Ik heb zoo’n biljet meegenomen en naar het gemeentehuis gebracht.’

Reacties: 0
For de Fryske soldaten om utens
Bron: Sljucht en rjucht, 30 september 1939
Yn in plak yn Hollân, dêr’t gâns Fryske soldaten binne, hat men in ’Militair Ontspannings Tehuis’ oprjochte. Dêrwei komt nou in forsiik om Fryske boeken en tydskriften. Ek op oare plakken is forlet fen Fryske lektuer.
Reacties: 0
 
Abonneren
Reageren
Colofon
Archief

Spionage in de Wouden?
Bron: Archief Commissaris der Koningin (1923-1961), inv.nr. 1217
Ondergetekenden, Tjeerd Stel, gemeenteveldwachter te Nijega, tevens onbezoldigd rijksveldwachter, en Batholomeus de Graaf, rijksveldwachter te Oudega, (hebben) de eer, Uedelachtbare beleefd te rapporteren dat voormeld motorrijtuig (B-25093) in de voormiddag van vrijdag 1 september 1939 te ongeveer 11.20 uur door hun is gecontroleerd te Nijega. De bestuurder, Otto Glomb te Suameer, toonde ons desgevorderd zijn rij- en nummerbewijs en wegenkaart.
Reacties: 0
Eindiging vacantie ontruimde scholen
Bron: Leeuwarder Courant, 5 september 1939
BURGEMEESTER en WETHOUDERS van Leeuwarden brengen ter kennis van de ouders van leerlingen en van het onderwijzend personeel dat de scholen, welke voor militaire doeleinden waren ontruimd, als volgt weer beginnen:
(…..) alle gewone lagere scholen op maandagmorgen 11 September a.s.
Reacties: 0
Oefening: bommen op Wommels
Bron: De Jong’s Nieuwsblad, 13 september 1939
Wommels - Teneinde in tijd van oorlog zooveel mogelijk paraat te zijn wat betreft de dorpsbevolking, werden door de plaatselijke luchtbeschermingsdienst donderdagavond oefeningen gehouden. Uiteraard beperkte men zich in hoofdzaak tot het centrum, de kom van het dorp, waar denkbeeldige bomaanvallen enz.…….
Reacties: 0
De Ford en de flut benzine
Bron: Leeuwarder Nieuwsblad, 16 en 18 september 1939
De discussies over het buitenland strandden tenslotte op een ernstig meeningsverschil. Of liever, een verschil van standpunt. Er was een groep, die voorspelde dat het een ‘Zenuwoorlog’ zou worden, maar Lindert c.a. spraken van een benzine-oorlog.
Krist Sr., alvorens zich in dezen uit te spreken, zei: ‘Nou, ik staan noch in duvio, ik weet noch niet wat kant as it útgaen sal, mar persoanlik hew ik it sundach beleefd, dat je oek beide metmake kanne. En dan is it in benauwde sitewaesje.’
Reacties: 0
OPROEP!!!
Bron: Particulier archief D. Dijkstra
Wie heeft nog brieven of andere documenten uit de mobilisatietijd?

Reacties: 1 van 2

Begjin augustus '39 stienen ús Mem, broerke Rients, suske Rinske, Beppe Ankje en ik op 'e bus te wachtsjen wêr't ús Heit, Durk A. Hijma, yn moast.....

Anne D. Hijma, Dunnville (Ontario) (25-09-2009)

Duitse militaire vliegboot op Amelander strand
Bron: Archief Gerechtshof (1838-1939), inv.nr. 768
Nes, 15 september 1939
Ingevolge bekomen opdracht heb ik de eer UEdelgestrenge beleefd het navolgende te rapporteeren in verband met de aankomst van de Duitsche Dornier vliegboot op het Noorderstrand van Ameland op 13 september 1939.
(…..) Dat het publiek op het strand bij de vliegboot werd toegelaten, dat er geweren en patroontasschen op het strand slingerden en dat men, hoewel zeer gering en veel te weinig tusschen de kijkers op het Duitsche vliegtuig heeft geschoten, en dat de meeste soldaten ongewapend waren, wordt druk door de bevolking besproken, waaruit wel blijkt dat men in de alhier gelegerde infanterie weinig vertrouwen stelt (..…)
Reacties: 0
Ranja als energy-drink
Bron: Jan Boersma. Eten uit één kom (Kollum 2007)
Op 1 september moesten wij van Leeuwarden naar Pingjum loopen (ongeveer 35 kilometer). Dat was een zware dag. Het was prachtig weer, maar het was te warm om zoo’n eind te loopen. Het was allemaal volk op de straaten om ons te zien, de eene stond bij de weg te lachen en een ander stond te weenen, maar wij hielden de stemming er nog al goed in.
Reacties: 0

Bron: Diverse kranten

Reacties: 0
Zorgen om Joden in Polen
Bron: Archieven Joodse instellingen, inv.nrs. 20 en 192
‘Deze vergadering heeft plaats onder zeer tragische omstandigheden. De oorlogsbrand dreigt groter te worden dan in 1914. Nauwelijks kunnen we ons realiseren hoe het met de Joden in Polen zal gaan. Laten we hopen dat er voor de Joden het beste uit geboren zal worden en er betere tijden zullen aanbreken. Onrecht en geweld zullen niet stand houden. De Heilige gezegend zij Hij (God) zal ingrijpen, als Hij daartoe het juiste moment geboren acht.’
Reacties: 0
Doodelijk ongeval
Bron: Bildtsche Courant, 8 september 1939
Te Blija heeft donderdag bij het militair vervoer reeds een ongeval plaats gehad met doodelijke afloop. Een militaire vrachtauto, waarin drie soldaten waren gezeten, nam blijkbaar de bocht in ons dorp iets te kort, waardoor hij in de sloot terecht kwam. De militair Jansen uit Utrecht die in de laadbak zijn plaats had, werd daarbij terstond gedood.
Reacties: 0
Mijnenveger vaart op mijn: veel doden
Bron: Nieuwsblad van Friesland, 11 september 1939
Hedenmiddag heeft een ernstig ongeluk plaatsgevonden bij den Noordvaarder (West-Terschelling), alwaar een Nederlandsche mijnenveger op een mijn is geloopen en binnen één minuut is gezonken. De Koninklijke Marine betreurt het verlies van 29 van de 51 opvarenden, die bij het vervullen van hun plicht den dood vonden. (.....) Met een geweldige explosie brak het schip in tweeën en binnen enkele minuten verdween het in de diepte.
Reacties: 0
De mobilisatie door de ogen van een zesjarige
Ynze van der Meulen (geboren op 3 december 1932) was zes jaar toen de mobilisatie werd afgekondigd. Hij woonde met zijn vader en moeder en drie broers en twee zussen aan het Koeplein achter de Bleeklaan.
In een interview haalt hij herinneringen op aan de mobilisatietijd. Om deze te beluisteren klik op Lees meer.
Reacties: 1 van 1

Ik ben Trijntje Koster (1932) en zat bij Ynze van der Meulen in de klas op school 14 aan de Tjerk Hiddesstraat te Leeuwarden. Zelf woonde ik met....

Trijntje Koster (28-08-2009)

Berjochten út Noard-Fryslân
Bron: De Stim fen Fryslân, 15 en 29 septimber 1939
Nei’t de kranten to witten dogge, binne de biwenners fen it Noardfryske eilân Söl (Sylt), dat de Dútskers swier forsterke habbe, en dêr’t de Ingelske loftmacht al oanfallen op dien hat, fen oerheitswegen oerbrocht nei de fêste wâl. Mei de Helgolânners scil it deselde kânt wol útgean, as dat tominsten noch net bard is.
Reacties: 0